Toen ik begon, bepaalde ik mijn uurtarief op de meest domme manier die er is: ik vroeg twee bekenden wat zij rekenden, nam het gemiddelde en deed er vijf euro af omdat ik nieuw was. Vijfenveertig euro per uur. Ik was er trots op, want dat leek me veel vergeleken met mijn uurloon in loondienst.
Die vergelijking is precies de fout. Hieronder staat de som die ik had moeten maken.
Stap 1: wat wil je overhouden?
Begin niet bij een uurtarief maar bij een jaarbedrag. Wat moet er netto per maand op je rekening staan om je leven te betalen? Bij mij: 2.600 euro, dus 31.200 per jaar.
Stap 2: tel op wat een zelfstandige er zelf bij moet betalen
In loondienst betaalt je werkgever een berg dingen die je niet ziet. Als zelfstandige komen die op jouw rekening:
| Post | Per jaar |
|---|---|
| Netto gewenst | € 31.200 |
| Inkomstenbelasting (indicatief, na aftrekposten) | € 9.900 |
| Arbeidsongeschiktheidsverzekering | € 2.280 |
| Pensioeninleg | € 3.600 |
| Zakelijke kosten (laptop, software, verzekering, boekhouder, scholing) | € 4.300 |
| Reservering voor ziekte en leegloop | € 2.500 |
| Benodigde omzet | € 53.780 |
Stap 3: hoeveel uur kun je écht factureren?
Dit is waar het bij bijna iedereen misgaat. Een jaar heeft 52 weken. Daar gaan af:
- vakantie: 5 weken
- feestdagen: ongeveer 1,5 week
- ziekte (reëel, ook als je het niet plant): 1 week
Blijven 44,5 werkbare weken. En van een werkweek van 40 uur is bij mij ongeveer 30 uur declarabel; de rest is acquisitie, offertes, administratie, mail en opdrachten die niet doorgaan. In het eerste jaar was dat zelfs minder.
44,5 × 30 = 1.335 declarabele uren per jaar. Niet 2.080.
Stap 4: delen
€ 53.780 ÷ 1.335 uur = € 40 per uur… als je meteen vol zit. Dat doe je niet. In je eerste jaar haal je misschien zestig procent van die uren, dus reken met 800 uur: dan kom je op 67 euro per uur om hetzelfde over te houden.
Mijn 45 euro was dus niet bescheiden. Het was structureel te laag, en ik heb dat een half jaar volgehouden door meer uren te maken — wat precies de val is waar je in trapt.
Wat er gebeurde toen ik verhoogde
Ik ging in juni van 45 naar 75 euro voor nieuwe klanten, en schreef bestaande klanten dat mijn tarief per september naar 70 zou gaan. Ik was er weken zenuwachtig over.
Van de zeven opdrachtgevers zeiden er zes ja zonder commentaar. Eén vroeg of we naar 65 konden — dat werd 68. Ik verloor er niemand.
Wat ik daarvan heb geleerd: het tarief zat vooral in mijn hoofd. Klanten die je werk waarderen, vergelijken je niet met de goedkoopste; ze vergelijken de kosten met wat het hen oplevert. En klanten die uitsluitend op prijs kiezen, zijn de klanten waar je het meeste gedoe mee hebt — zie Nee zeggen tegen een klant kostte me €4.000.
Drie praktische dingen
- Noem je tarief zonder verontschuldiging. "Mijn tarief is 75 euro per uur." Punt. Geen "ehm, ongeveer" en geen uitleg waarom. De stilte na dat bedrag is niet jouw probleem om op te vullen.
- Werk waar het kan met een projectprijs. Dan word je beloond voor efficiëntie in plaats van afgestraft.
- Verhoog jaarlijks. Niet omdat je meer waard bent geworden, maar omdat alles duurder wordt. Een tarief dat drie jaar stilstaat is een verkapte verlaging.
Fiscale cijfers zijn indicatief en veranderen per jaar. Laat je eigen berekening controleren door een boekhouder of belastingadviseur.
