Het meest gegeven financiële advies is ook het minst bruikbare: zorg voor een buffer van drie tot zes maandlasten. Prachtig. Maar als je aan het eind van de maand op nul staat, vertelt niemand je waar dat geld vandaan moet komen.
Ik heb twee jaar geleden op nul gestaan. Inmiddels heb ik ruim vier maandlasten opzij. Dit is hoe, in de volgorde waarin het bij mij werkte — van makkelijkst naar moeilijkst.
1. Begin absurd klein, maar automatisch
Ik ben begonnen met 25 euro per maand, automatisch overgeboekt op de dag dat er geld binnenkwam. Vijfentwintig euro is niets, en dat is het punt: je merkt het niet, dus je zet het niet stop.
Wat er wel gebeurt, is dat er een rekening ontstaat waar iets op staat. Dat klinkt zweverig, maar het effect is echt: zodra er 300 euro stond, wilde ik niet meer dat het nul werd. Bij nul heb je niets te verliezen.
Automatisch is essentieel. "Wat er overblijft opzij zetten" werkt niet, want er blijft nooit iets over. Zet het weg voordat je het ziet.
2. Vang de eenmalige bedragen af
Dit heeft bij mij het meeste opgeleverd, en het kost per definitie niets van je maandbudget. Alles wat onverwacht binnenkomt gaat volledig naar de buffer:
- de teruggave van de energieafrekening;
- belastingteruggaven;
- geld van tweedehands verkochte spullen;
- een cadeau in geld;
- de maand dat een verzekering afliep en het maandbedrag vrijviel.
Bij elkaar was dat in het eerste jaar ruim 900 euro. Dat is geld dat er anders geruisloos in was gegaan.
3. Verhoog het bedrag bij elke verlaging
Toen ik mijn internetabonnement 22 euro goedkoper maakte, heb ik diezelfde dag mijn automatische overboeking met 22 euro verhoogd. Je merkt er niets van — je was dat geld toch al kwijt — maar het staat nu op je eigen rekening.
Dit heb ik bij elke besparing gedaan die uit de vaste-lastenronde kwam. Na dat weekend ging mijn maandelijkse overboeking in één klap van 25 naar 140 euro, zonder dat mijn leven anders voelde.
4. De maand met drie loonstroken (of het equivalent)
Voor mensen in loondienst: als je wekelijks of vierwekelijks betaald krijgt, zijn er jaarlijks twee maanden met een extra betaling. Die zijn perfect voor de buffer, want je begroting is op de andere maanden gebaseerd. Hetzelfde geldt voor vakantiegeld.
Als zzp'er heb ik dat niet, maar ik heb wel het equivalent: de kwartalen waarin een grote opdracht wordt afgerekend.
Waar het geld moet staan
Op een aparte spaarrekening, bij voorkeur bij een andere bank dan je betaalrekening. Niet vanwege de rente — die is bij alle grootbanken teleurstellend — maar omdat het net iets meer moeite kost om erbij te komen. Die extra vijf minuten is precies genoeg om een impuls te laten wegzakken.
Wel direct opneembaar. Een buffer die vastzit is geen buffer.
Hoe groot?
Het gangbare advies van drie tot zes maanden vind ik voor veel mensen ontmoedigend hoog om mee te beginnen. Ik heb het opgeknipt:
- 500 euro. Dekt de meeste kleine rampen: een kapotte wasmachine, een fietsreparatie, een onverwachte rekening. Dit is het niveau waarop het echt begint te schelen in je hoofd.
- Eén maand vaste lasten. Nu kun je één slechte maand hebben.
- Drie maanden. Nu kun je nee zeggen tegen werk dat niet deugt, en dat is de eigenlijke opbrengst.
Ik heb ruim een jaar over stap 1 gedaan en daarna acht maanden over stap 2 en 3 samen — omdat het versnelt naarmate je vaste lasten dalen en je overboekingen groeien.
En dan het belangrijkste: gebruik hem als het nodig is. Een buffer die je niet durft aan te spreken is een museum. Ik heb hem vorig jaar voor 800 euro aangesproken voor een tandartsrekening, en dat was precies waarvoor hij er was.
